Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը

20:36   26 Մայիս 2016    726

Երկու երկիր միջև հակամարտութունն սկսվել է 1988 թվականից: 1988 թվականի հունվարից սկսած , ՍՍՀՄ-ի ղեկավարության աջակցությամբ հայերը Հայաստանաում ապրող ադրբեջանցիների սկսում են մասսայական տեղահանության գործընթացը: Հայաստանից տեղահանված ադրբեջանցիների առազին ալիքը,1988 թվականի հունվարին 25-ին հասել է Ադրբեջան:

1988 թվականի փետրվարի 19-ից սկսած Երեւանում մասսայական հանրահավաքներ սկսվեցին: Հանրահավաքի մասնակիցները էին «Հայաստանը պետք է մաքրվի թուրքերից»,« Հայաստանը միայն հայերի համար է»,նմանապես կարգախոսեր:

Հանրահավաքների երրորդ օրը Երեւանում միակ մզկիթ շենքը և Ջ.Ջաբբարլը անվան դրամատիկական թատրոնի իրերը այրվեց: Երեւանում այս դեպքերի դեմ դժգոհողների ադրբեջանցիների տները այրեցին: 1988 թվականից ավելի քան 22000-ից ադրբեջանցիներ ենթակվեցին տեղահանության:

1989 թվականի երկրորդ կեսից սկսած Սովետական բանակի ստորաբաժանումներից բաղկացած հայկական զորամիավորումները հենվելով սկսեցին հարձակվել Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզը ադրբեջանական կետերու զանազան տրանսպորտային միջոցները: 1988 թվական ԼՂ-ում հայաբնակ կետերից ադրբեջանցիներ սկսեցին տեղահան արվել:Նույն տարվա սեպտեմբերին բոլոր ադրբեջանցիները տեղահան են արվում Խանքենդից:

1988 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Ղարաբաղում հայտարարվում է հատուկ կառավարման ռեժիմ: Նոյեմբերին Հայաստանում կատարվում է ադրբեջանցիների Հայաստանից մասսայական տեղահանությունը: Ի պատասխան դրան Բաքվում անցկացվում է մասսայական հանրահավաքները: 1989 թվականի հուլիսի 29-ին խզվում են Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև կապերը: Դեկտեմբերի 1-ին Հայկական ՍՍՀ-ի գերագույն խորհրդը անօրեն կարգով որոշում է ընդունել «Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար մարզի» Հայաստանին միաձնելու մասին:
1990 թվականին Հայաստանը բացարձակ ձևով սկսեց իր նվաճողական քայլերը: 1990 թվականի մարտի 24-ին հայերը նվաճում են Ղազախի շրջանի Այրմ գյուղը:Նվաճման հետեւանքով սպանվիւմ է 10 ադրբեջանցի քաղաքացի,այրվել են ավելի քան 100 տուն և գյուղի ողջ այրվում իրենց օջախներից :

Հայաստանն իր նվաճողական քաղաքականւթյունը քողարկելու նպատակով 1990 թվականի սեպտեմբերի 2-ին ԼՂ-ում անօրեն կարգով հռչակեցին ԼՂ-ի հանրապետություն: 1992 թվականի մայիսի 8-ին Շուշիի շրջանը,իսկ 1992 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Խոջավենդի շրջանը օկուպացվեց հայկական զինված ուժերի կողմից:Հենց այդ ժամանակահատվածում 1992 թվականի փետրվարի 26-ին տեղի ամենաողբալի ողբերգությունը:

Լեռնային Ղարաբաղում 6000 ադրբեջանցի բնակիչ ունեցող Խոջալուի քաղաքը Սովետական բանակի 366 գնդիաջակցությամբ հայկական զինված ուժերի կողմից մի գիշերվա ըթացքում ցիր ու ցան եղավ,613 խաղաղ բնակիչ,այդ թվում 106 կին, 63 փոքրհասակ երեխա,70 ծեր սպանվեց, ավելի քան 1000 մարդ դարձավ հաշմանդամ,1275 մարդ գերի վերցվեց,8 ընտանիք հատուկ դաժանությամբ ողջակիցվեց գլխատվեց աչքերը հանվեց:Այսպիսով Ադրբեջանի տարածքի 20 տոկոսը ԼՂ-ը և նրան կից 7շրջանները (Լաչին մայիսի 18-ին 1992 թ., Ապրիլի 2-ին 1993 թ., Քելբաջար, Աղդամ-1993 թվականի հուլիսի 23-ին, 1993 թ. ՋԵբրաիլ օգոստոսի 23-ին, հաջորդ տարի, օգոստոսի 23-ին, 1993 թ. Ֆիզուլու, Գուբադլի օգոստոսի 31-ին 1993 թ) կտնվում են նվաճման տակ:

1994 թվականի Մայիսի 12-ին Բիշքեկ քաղաքւմ կողմերի միջև հրադադարի ձեռքբերման մասին ստորագրվել է «Բիշքեկի արձանագրությունը»:

Հեշթեգներ:


Վերնագիրի այլ պիտակները